جمال الدين محمد الخوانساري
50
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
سر فضيلتها مىتوان گفت پس منافاتى نيست ميانهء اين فقره وفقرهء سابق سابق كه فرمودند كه : سر فضيلتها علم است . 5238 رأس الجهل الجور . سر جهل وناداني ستم است ، چون ستم عمدهء آثار بدى است كه بر جهل مترتّب مىشود بآن اعتبار آنرا « سر جهل » فرمودهاند . 5239 رأس الايمان الصّبر . سر ايمان صبر است . اين نيز بر قياس فقرهء سابق است ، زيرا كه صبر بر آنچه تقدير شده وراضى بودن بآن عمدهء ثمرات ايمانست . 5240 رأس السّخف العنف . سر تنكى « 1 » عقل درشتى است ، يعنى عمدهء آثار بد آن درشتى كردن با مردم است . 5241 رأس الورع غضّ الطّرف . سر پرهيزگارى پائين انداختن چشم است ، زيرا كه باعث حفظ از بسيارى از حرامها مىشود . رأس المعايب الشّره . سر عيبها غلبهء حرص است ، واين فقره مكرّر نقل شده « 2 » . 5242 رأس الرّذائل الحسد .
--> ( 1 ) « تنكى » بضمّ تاء ونون بمعنى سبكى است كه معنى « سخف » است ، در منتهى الإرب گفته : « سخف بالفتح تنكى زندگانى ولاغرى از گرسنگى وسبكى عقل وجز آن ويضمّ ، يا سخف بالضّم سبكى عقل است خاصّة وسخافت سبكى هر چيز » . ( 2 ) نظر باين تصريح شارح ( ره ) اين حديث را در اينجا بشمار نياورديم .